Mijn ervaringen op school en de uitwerking ervan in mijn carrière

Een terugblik op mijn schooltijd en carrière en wat mij daaraan is opgevallen in relatie tot het onderwijs. Welke lessen zijn eruit te trekken en wat zou er moeten gebeuren voor het gemeenschappelijke goede? Oproep voor betere verbinding tussen scholen en de wereld. Koester al het talent in al haar verscheidenheid want we hebben het straks keihard nodig.

Ik ben geboren op 23 februari 1961 in Rotterdam. In november 1964 verhuisd naar Drunen in Noord Brabant. Met vier naar de kleuterschool. Een week na mijn zesde verjaardag kon ik beginnen in de 1^e klas van de Paulusschool: een Jenaplanschool.

Ik vond het altijd leuk op school en was een leergierig ventje. Op mijn school kon je per halfjaar overgaan. Had je de taken van rekenen en taal af, kon je doorstromen naar de volgende klas. Met mijn vriendjes deden we wie ze het eerste allemaal af had. Ik heb gedurende mijn lagere schoolperiode op die manier 2 keer een half jaartje overgeslagen en kon daardoor als 11 jarig manneke naar de HAVO/VWO-brugklas van het Dr. Mollercollege in Waalwijk. De jongste leerling van een school met meer dan duizend leerlingen. Het was 1972 en ik herinner mij dat er nog gezakte eindexamen HBS (pre-mammoet!) leerlingen met baarden rondliepen. Elke dag op de fiets naar Waalwijk. Ik vond het allemaal prachtig!

Helaas ging ik dat jaar niet over en stroomde af naar de tweede klas van de JP van Rooy MAVO in Drunen. Nou dat was bepaald geen feest. Ik kwam bij gasten die tot 2 jaar ouder waren dan ik en vond nooit echt aansluiting. Mijn vrienden zaten bijna allemaal op het VWO. De stof was niet uitdagend waardoor ik uiteindelijk maar een beetje zat te suffen en toch makkelijk overging. Thuis las ik veel, vaak zo’n 300 pagina’s per week, en had een brede interesse. Ik reisde, al bladerend door de atlas, met Marco Polo, Livingstone & Magalhães door de gehele wereld. Toen moest ik een vakkenpakket kiezen. Nou dat was best een dingetje. Ik was 13! Ik vond de vakken best wel leuk en wilde ze eigenlijk allemaal wel houden. Uiteindelijk gekozen voor een algemeen pakket: Wis-, Natuur- & Scheikunde, Nederlands, Engels en Duits. Leve de Mammoetwet. Eenvoudig geslaagd en snel weer terug naar het Moller!

Figuur - De wereldreis van Magalhāes gemaakt van 1519 tot 1522

Ik kwam in H4F, een klas met allemaal MAVO-instromers en zittenblijvers. Groot feest! Resultaat: blijven zitten. Na een 2^e jaartje in de 4^de naar het eindexamenjaar. Omdat ik nu twee keer de lessen gevolgd had, kon ik leunen op een gedegen basis en slaagde ruim. Maar ja wat nu? Naar VWO kon qua cijfers wel, maar dan zou ik na het diploma in militaire dienst moeten. Zie daarna nog maar eens aan een studie te beginnen. Dat trok me niet echt. Beroepskeuzetest bood uitkomst: het zou HTS Economische Bedrijfstechniek in Tilburg worden. Een lekkere brede multidisciplinaire studie met zowel Techniek als Bedrijfskunde en uniek in haar soort in Nederland.

Het was 1979 en ik stortte mij in het studentenleven. De studie was lastig maar we sleepten elkaar er door. Al mijn medestudenten woonden op kamers, vrij uniek voor een HTS. Uiteindelijk zijn er 11 van de 33 starters geslaagd, waarvan ik er één was.

Vervolgens mocht ik als enige in dienst. Vele collega’s waren buitengewoondienstplichtig door broederdienst, geboortejaar 1959 of onmisbaar voor het bedrijf van pápá ;-). Na mijn diensttijd in 1987 bij DSM gaan werken en vervolgens in 1996 bij Nedmag Industries. In 2005 een eigen bedrijf gestart in renewable energy innovatie. Ik ben altijd actief geweest in de commerciële disciplines: Marketing, Sales, Supply Chain en Inkoop in een proces georiënteerde technologische internationale B2B-omgeving.

Als ik zo terugkijk constateer ik het volgende:

• Ik vond het altijd leuk om te leren
• Ik vond alle vakken eigenlijk best wel interessant
• Het leventje op en om het schoolplein vond ik fijn
• Ik werd te jong gedwongen te kiezen
• Ik werd onvoldoende uitgedaagd door het schoolsysteem
• Ik ben onvoldoende persoonlijk begeleid
• Ik moest vakken die ik leuk vond, laten vallen
• Als het moest kon ik altijd voor alle vakken wel voldoendes halen
• Internationaal reizen was een jongensdroom (Scheepsjongens van Bontekoe)
• Het criterium was intellect en vaardigheden maar nooit passie of wat je leuk vond
• Op school ging het nooit over het feit dat je later deel zou uitmaken van de maatschappij of dat je er mogelijk zelfs sturing aan zou moeten gaan geven
• Vlak voor mijn stage op de HTS dacht ik: "Nou kom ik bij allemaal kanjers, want ze hebben allemaal hun opleiding af." Nou viel dat even enorm tegen!
• Alle banen en klussen gedurende mijn carrière vond ik wel uitdagend

Ik heb van alles gedaan en kijk daar met veel plezier en trots op terug. Maar regelmatig bekroop mij ook een gevoel dat ik een huurling was. Ik vocht de oorlogjes van anderen. Dat ging allemaal wel prima, maar het waren niet de mijne. Ik had er achteraf veel voor over gehad om er tijdens mijn middelbare-school periode achter te komen wat mijn ultieme drijvers waren. Het had mij veel meer in focus gebracht en mijn talenten beter benut.

Ik ben benieuwd of je mijn pad, of elementen eruit, herkent. Ik denk dat we het ons maatschappelijk niet meer kunnen veroorloven zo met talent om te gaan. De uitdagingen die ons als mensheid te wachten staan, schreeuwen om het talent wat in al haar diversiteit aanwezig is. “Zij zullen straks achter het stuur van de bus zitten”, denk ik vaak. Wij zullen het echt beter en slimmer moeten doen en de nieuwe lichting intensiever ondersteunen.

Onze generatie dient als rentmeester niet alleen een zo goed mogelijk Mens & Aarde systeem over te dragen, wij staan ten dienste voor onze opvolgers om hen optimaal voor te bereiden op hun toekomstige taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Het onderwijs dient daarvoor drastisch en ook snel hervormd te worden. De school moet een natuurgetrouwe afspiegeling van de wereld zijn, waar de leerlingen in een relatief veilige setting vertrouwd raken met de realiteit. De school zal niet veel langer een plek zijn waar kennis gehaald moet worden. Het wordt een plek waar kennis wordt toegepast onder supervisie van en gecoacht door een modern lerarencorps die weten wat er in de wereld speelt. De allerbeste meesters zullen voor dit doel moeten worden ingezet waaronder in de praktijk gevormde en ervaren professionals. Breng eerst de wereld naar de scholen en daarna de leerlingen naar de wereld. Ik wil me daar graag voor inzetten en ben bereid mee te doen en te denken aan mogelijke invullingen.

Gelukkig zie ik om mij heen al veel signalen en bewegingen ontstaan. De weg is vaak al wel zichtbaar. Het is de uitdaging om het huidige systeem met al haar spelers mee te krijgen in de onderwijstransitie die uiteindelijk leiden zal tot het gemeenschappelijke goede.