Afgelopen week las ik een stukje in Trouw over oplopende kosten in de gezondheidszorg waardoor ik werd getriggered. Een lastig en taai dossier met vele gezichtspunten. Patienten willen natuurlijk allemaal beter worden maar met de dood in de ogen ben je mogelijk niet op je aller sociaalst. In hoeverre kan een morele en ethisch juiste kosten/waarde-afweging helpen de stijgende kosten te temperen?
Zoals vele problemen
heeft ook deze over de oplopende kosten van de gezondheidszorg meerdere gezichtspunten. Ik wil er hiervan twee belichten.
Medici
Ik ga er vanuit dat
medici integer en vol goede bedoelingen zijn. Zij behandelen patiënten zo goed
ze kunnen met alle middelen die hen ter beschikking staan. Sinds Hippocrates
doen ze dat al 25 eeuwen. De huidige
technologie heeft de ter beschikking staande middelen drastisch doen stijgen en
daarmee eveneens de mogelijkheden; maar ook de kosten. De taken: het verlichten
van lijden in het belang van de patiënt en de verantwoordelijkheid voor de
samenleving, pik ik er even uit. Medisch ethici zijn hierover al eeuwig aan het
stoeien.
Waar blijft de
kosten/waarde-afweging van een arts die alles doet vanuit de trouw aan zijn
afgelegde eed? Volgens de eed van Hippocrates dient deze kosten/waarde-afweging ook gemaakt te worden vanuit de
verantwoordelijkheid voor de samenleving; zie de artseneed onderaan deze BLOG. Hoe integer kan een arts blijven bij het voorschreven van medicatie als de farmaceutische industrie blijft strooien met leuke als tractatie-reisjes verpakte informatiebijeenkomsten? Los van middelen en medicatie, kan
een medicus ook zijn arbeid schijnbaar ongebreideld declareren. En hoe oordeel
je hier als direct betrokkene waardevrij over? Kortom: een arts zou onder het mom van Hippocrates zichzelf eindeloos aan het werk kunnen houden, daarmee de schaarste beïnvloeden en de met schaarste gepaard gaande hoge tarieven opstrijken. Gelukkig komt een dergelijk theoretisch model in de artsenpraktijk niet voor. Of vergis ik me hierin wellicht?
Patiënt
Ook aan de
patiënten-kant wordt m.i. niet of nauwelijks een kosten/waarde-afweging gemaakt. De afweging beperkt zich vaak tot: Zal ik vrij nemen voor een bezoekje aan
een arts? En vaak niet over hoeveel kosten erdoor worden opgeroepen.
Daar zit een gemiddelde patiënt niet mee. De collectieve kostenafwikkeling
werkt de ontwikkeling van een gezonde kosten/waarde-afweging tegen. Het wordt
heel anders ervaren of je de kosten zelf moet dragen of dat het op het
collectief wordt afgewenteld; per definitie een sigaar uit eigen doos.
Zowel bij artsen als bij patiënten speelt de kosten/waarde-afweging een wezenlijke rol. Ik vraag me af wat
er gebeurd als je een terminale patiënt de volgende vraag zou voorleggen:
"U heeft nog een beperkte tijd te leven. We kunnen u een levensverlengende behandeling geven. U kunt dan waarschijnlijk X-maanden winnen voor kosten 100. Of u kunt kiezen voor een pijnvrije laatste fase en geven u een bedrag van 15 mee om leuke
dingen met uw familie en/of vrienden te doen of het hen uiteindelijk na te laten."
Verzanden wij niet
steeds in pogingen alles te vatten in regels & wetten terwijl we juist in
de grensgebieden moeten durven terugvallen op integere en wijze mensen die op
basis van ethische moraal keuzes maken ten faveur van het gemeenschappelijke
goede? Beschikt de branche over voldoende zelfreinigendvermogen en is zij in staat om met voldoende afstand ingeslopen privileges aan de kaak te stellen? Zullen patiënten in staat zijn om verantwoordelijkheid te nemen voor hun keuzes in plaats van de kosten ervan op het collectief af te wentelen? In hoeverre speelt onze angst voor de dood hierin een rol? Graag zou ik aan discussies hierover deelnemen.
 |
| - Ethische & morele kosten/waarde-afweging is best een dingetje in de gezondheidszorg - - |
Huidige artseneed
(uit Wikipedia):
"Ik beloof dat
ik de geneeskunst zo goed als ik kan zal uitoefenen ten dienste van mijn
medemens. Ik zal zorgen voor zieken, gezondheid bevorderen en lijden
verlichten. Ik stel het belang van de patiënt voorop en eerbiedig zijn
opvattingen. Ik zal aan de patiënt geen schade doen. Ik luister en zal hem goed
inlichten. Ik zal geheim houden wat mij is toevertrouwd. Ik zal de
geneeskundige kennis van mijzelf en anderen bevorderen. Ik erken de grenzen van
mijn mogelijkheden. Ik zal mij open en toetsbaar opstellen, en ik ken mijn
verantwoordelijkheid voor de samenleving. Ik zal de beschikbaarheid en toegankelijkheid
van de gezondheidszorg bevorderen. Ik maak geen misbruik van mijn medische
kennis, ook niet onder druk. Ik zal zo het beroep van arts in ere houden. Dat
beloof ik."
Geen opmerkingen:
Een reactie posten